Orkiestra dęta podczas koncertu plenerowego
Artykuły i poradniki

Artykuły Franciszka M. Suwały

Krótkie poradniki o dyrygenturze, orkiestrze dętej i muzyce

01
Dyrygent jest kluczową postacią w orkiestrze. Każdy z nich (zwłaszcza kandydat na dyrygenta) powinien zadać sobie pytanie, jaką posiada wiedzę mu…
02
Na powodzenie każdego koncertu składa się miedzy innymi odpowiedni dobór repertuaru. Utwory, które chcemy wykonać, powinny być po pierwsze intere…
03
Odpowiedzi na to pytanie nie da się zawrzeć w jednym zdaniu lub krótkiej definicji. Postaram się nieco przybliżyć to zagadnienie, opierając się g…
04
Orkiestra dęta jest takim zespołem muzycznym, który ma - można rzec - wszechstronne możliwości. Z powodzeniem może występować zarówno z programem…
05
Warunkiem ciągłości funkcjonowania orkiestr jest dbałość o pozyskiwanie muzyków. Aktualnie w większości przypadków skład orkiestr stanowi młodzie…
06
Kiedy orkiestra dęta zagra jakiś utwór, łatwo można rozpoznać, czy gra czysto, czy też nie. Może to odgadnąć nawet ktoś, kto nie jest muzykiem. J…
07
Słowo patriotyzm wywołuje wyjątkową reakcję. Najwyraźniej chodzi o coś więcej niż tylko wypowiedziane słowo. O co więc chodzi? Odpowiedzi nie da …

Głównym zadaniem muzyki i śpiewu sakralnego jest nadawanie tekstom liturgicznym wyrazistości i mocy, gdyż śpiew i muzyka orkiestrowa wspierają usposobienie ducha, umacniają je.

Muzyka kościelna ma wyjątkowe przymioty. Posiada charakter odmienny od utworów świeckich w układzie melodycznym, harmonicznym i rytmicznym, usposabia do skupienia. Muzyka kościelna najskuteczniej przechowuje wartości patriotyczne w polskim narodzie. Udział orkiestry dętej przyczynia się do uświetnienia nabożeństwa, dlatego jest przez kościół dopuszczalny.

  1. Jeżeli w uroczystości bierze udział orkiestra dęta, należy zapewnić jej miejsca siedzące w miarę blisko ołtarza w prawej części obiektu sakralnego.

  2. Ilość grających powinna być dostosowana do rozmiarów świątyni.

  3. Orkiestra ma charakter towarzyszący – jako akompaniament do stałych i zmiennych części Mszy Świętej, pieśni, kantat i kolęd wykonywanych poza nabożeństwami  liturgicznymi itp.

  4. Gra orkiestry bez udziału śpiewu dozwolona jest podczas nabożeństw odprawianych poza kościołem, np. podczas Mszy Św. polowej. Instrumenty spełniają wtedy rolę organów w tych miejscach, w których śpiew ustaje. Mogą również wypełniać miejsca między pieśniami w czasie procesji poza kościołem, w czasie pochodu pogrzebowego itp. Nie wolno jednak wykonywać utworów świeckich.

  5. Orkiestra uczestnicząca w nabożeństwie powinna się godnie prezentować, co stanowi:

    • jednolite umundurowanie (schludny ubiór),

    • odpowiednie, godne zachowanie,

    • dobre przygotowanie muzyczne ustalonego repertuaru.

  6. Podczas, gdy wierni klękają, muzycy umundurowani powinni przyjąć postawę stojącą – podobnie jak umundurowani żołnierze. Uzasadnia to brak dostatecznej przestrzeni, a także konieczność trzymania instrumentów (niejednokrotnie dużych), co utrudnia lub uniemożliwia klękanie.

  7. W czasie Podniesienia orkiestra wykonuje dwukrotnie fanfarę (intradę) siedząc lub stojąc.

  8. Dyrygent zachowuje się tak, jak dyktują to warunki, zawsze jednak twarzą do orkiestry.

  9. Dyrygent zobowiązany jest do dokładnego ustalenia z organistą repertuaru i czasu jego wykonania – zawsze przed nabożeństwem.

- Franciszek Marcin Suwała.

Orkiestra dęta o zachodzie słońca
Sufran
Archiwum twórczości muzycznej
Pamięci kompozytora
Franciszek M. Suwała
1943 — 2017
Kompozytor i dyrygent orkiestr dętych
Pułkownik Wojska Polskiego w st. spoczynku
CCBY 4.0
Licencja Creative Commons — Uznanie autorstwa 4.0 (CC BY 4.0)
Utwory udostępnione są bezpłatnie do celów prywatnych i komercyjnych. Wolno kopiować, rozprowadzać, przedstawiać i wykonywać objęty prawem autorskim utwór oraz opracowane na jego podstawie utwory zależne pod warunkiem, że zostanie przywołane nazwisko autora pierwowzoru: Franciszek Marcin Suwała.
creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.pl ↗
© 2026 Archiwum twórczości Franciszka M. SuwałyMuzyka na orkiestrę dętą